IV Nowotarskie Zimowe Zawody Balonowe o Puchar PCD SALAMI
resetpowiększdrukuj

Góralskie i nie tylko przysmaki zdobywają świat

2015-09-19 //Wstecz
Góralskie i nie tylko przysmaki zdobywają światW niełatwych klimatycznie warunkach, przy dużym rozdrobnieniu, gdy produkcja prowadzona jest z powodów tradycyjnych receptur w systemie chałupniczym-ludzkie ręce i umysły dokonują cudów.  
Dane statystyczne potwierdzają prymat Małopolan w eksporcie polskiej żywności, z jej tradycyjnym wizerunkiem, który to eksport stał się jedną z głównych gałęzi naszej narodowej gospodarki osiągając np. w 2013 roku wielkość rzędu 19.9 mld euro. Najwięcej produktów spożywczych wyeksportowaliśmy do Niemiec (za 4.5 mld euro), do Anglii (1.5 mln euro), Czech i Francji (po 1.2 mld euro) oraz Włoch – 1 mld euro. Temu pokojowemu skądinąd podbojowi Europy służy na masową już skalę zdobywanie certyfikatów tradycyjnej żywności i produktów regionalnych, których liczba w samym naszym województwie przekroczyła już 150 i ma tendencje wzrostowe. Taka duża dynamika wzrostu handlu z zagranicą świadczy, że lokalni producenci są poważną konkurencją dla innych tego typu podmiotów gospodarczych. Nic nie przychodzi łatwo, a trzymanie się wysokiego poziomu jakościowego stanowi nie lada wyzwanie. Konkurencja w zakresie produktów żywnościowych jest niezwykle silna, a nie wszyscy chcą trzymać się zdrowych standardów.
Podhale i jego smaki 
 

Trzeba jednak wyraźnie powiedzieć, że dla wielu Małopolan, a już na pewno Podhalan, handel produktami rolniczymi, to niewielkie źródło dochodu, a to z powodu znacznego rozdrobnienia rolnictwa małopolskiego, w którym aż 80 proc. gospodarstw liczących liczy mniej niż 5 hektarów, i nie jest ono w stanie zapewnić tym rolniczym rodzinom utrzymania, de facto często spychając ich do roli klientów pomocy społecznej.

Podhale-wyroby tradycyjne 

Tereny Podhala i Orawy, Spiszu, to tradycyjnie rolnicze tereny, gdzie tradycja niektórych regionalnych upraw, wyrobów sięga wczesnego średniowiecza , jak chociażby karp osiecki, jabłka łąckie, obwarzanek krakowski, a pozostałych – XVIII i XIX wieku. Wyjście z tą tradycją w szeroki świat po wstąpieniu Polski do Unii, to konkretna turystyczna promocja regionu, mająca znaczący udział w pomnażaniu ogólnokrajowego dochodu narodowego. Powszechnie przecież znane są Polakom i nie tylko takie tradycyjne rodem z gór - regionalne wyroby, jak chociażby:

  • podhalański oscypek,
  • kiełbasa lisiecka,
  • karp zatorski,
  • łąckie jabłka,
  • charsznicka kapusta
  • czy obwarzanek krakowski.

 Podhale i jego wyroby

Popularyzacji ale i kultywowaniu tych tradycyjnych specjałów sprzyjają organizowane przez Małopolską Izbę Rolniczą, Ośrodki Doradztwa Rolniczego i Koła Gospodyń Wiejskich - pokazy zdrowej żywności i tradycyjnej polskiej kuchni, które cieszą się coraz większą popularnością, Mało kto jednak słyszał np. o takich delicjach jak: 
  • tuszce zielononóżki kuropatwianej,
  • kreciołkach olkuskich,
  • blachorzach z Mędrzechowa,
  • koziołkach z Sielszowic,
  • czy kukiełce uszewskiej.

Te nazwy same już działają na wyobraźnię, a co dopiero ich niewątpliwie atrakcyjne walory smakowe. To również dzięki coraz lepszej promocji są one dodatkowym magnesem przyciągającym tak amatorów agroturystyki, jak też z powodzeniem lokują się na zagranicznych rynkach. A w tym temacie dzieje się coraz więcej, gdyż nauczyliśmy się i uczymy nadal, że w dobie powszechnej globalizacji, nisze w postaci tradycyjnych produktów spożywczych, to przysłowiowa kura, która znosi złote jaja.

Podhale i jego tradycja 
 

U stóp Tatr rozciąga się górskie Podhale, będące jednym z ciekawszych i najpiękniejszych zarazem regionów Polski. Tradycja jest tu niezwykle silna. Obejmuje wiele aspektów góralskiego życia. Przed kilkudziesięciu laty większość podhalańskich wsi zabudowana była drewnianymi, krytymi gontem chałupami. Zmiany w budownictwie widoczne są gołym okiem, dziś już tylko jedna podhalańska wieś zachowała taki oryginalny – historyczny wygląd, jest nią Chochołów, oddalony o 20 km od Zakopanego. Niektóre chaty w Chochołowie zbudowano z tak potężnych bali drewna, że całą ścianę tworzą tylko dwie grube belki. Tu tradycja nadal zwycięża, a nowo budowane domy opierają się przede wszystkim o technologie drewnianą.

Podhale-Chochołów 
 

Smakowanie Małopolski można realizować na wiele sposobów, ale najlepiej zacząć je od tego, z czego ten górski region słynie, a jest nim ser, który podbił gusta nie tylko rodaków ale i zachwycił smakoszy tego produktu w całej Europie. Mowa o słynnym oscypku. Ten kruchy i delikatny, pachnący wonnym dymem specjalnie dobranego drewna ale i górskimi łąkami , gdzie na nieskażonych trawach pasą się stada- coraz liczniejszych tu owiec-a specjał powstaje właśnie z owczego mleka na taką skalę tylko w polskich górach, wyrabiany przez polskich górali. Skosztować też wypada a chyba należy bryndzy podhalańskiej, czyli miękkiego i świeżego sera o ostrym, specyficznym smaku.

Podhale i jego przysmaki


A przecież wiele oryginalnych potraw i wyrobów kulinarnych pochodzi ze stolicy regionu-z samego stołecznego Krakowa. Będąc w stolicy Małopolski w dobrym tonie jest np. spróbować żurku po krakowsku czy barszczu czerwonego. Krakowscy piekarze wypiekają zwinięte spiralnie w kształcie pierścienia, posypane makiem, solą lub sezamem słynne obwarzanki i złociste, chrupiące precle. Mało znany jest chleb prądnicki, choć wypieka się go w okolicach Krakowa od co najmniej XV w. Inne krakowskie wyroby piekarskie to np. okrągłe, pokryte śmietankowo-kremową warstwą lukru i przełożone warstwą marmolady owocowej ciasteczka ale i bajgle z Kazimierza, inaczej mówiąc bułki z wyraźną dziurą w środku obsypane np. czarnuszką, kminkiem, makiem albo jak wspomniane już obwarzanki-solą.

 
 

Podhale i jego wyroby

Niewątpliwie każdy smakosz zachwyci się drożdżowym jodłownickim kołaczem z serem, posypanym kruszonką kołaczem jurajskim czy podłużną pszenną bułeczką –kukiełką lisiecką. Uczucie głodu zaspokoi owalny, posypany zgniecionymi ziarnami pszenicy chleb żarnowy z Łomnej lub chleb jurajski, który dzięki dodatkowi płatków ziemniaczanych długo utrzymuje świeżość. Swoich wielbicieli ma świeże pieczywo, które najlepiej smakuje z miodem, gdy już skórka mu miękkie a wnętrze nasiąknie słodyczą, pochodzącą z czystych ekologicznie górskich pasiek. Właśnie tam, pośród borów jodłowych i świerkowych, powstają najsmaczniejsze i przy tym najlepsze miody spadziowe -małopolski i sądecki.

Podhale i jego smalołyki

Nieopodal Krakowa do produktów regionalnych zalicza są również sól wielicką, lody nowotarskie czy też sławny, bo wzmacniający organizm balsam kapucyński. Spośród serów i wyrobów nabiałowych bezwzględnie prymat mają wspomniany już oscypek i bryndza podhalańska,w tym takie przysmaki jak:

  • redykołka,
  • żentyca,
  • ser gazdowski
  • i bundz.

Góralska biesiada nie obejdzie się bez napojów, które reprezentują tzw. mocne trunki – a przede wszystkim produkowane ze śliwek śliwowica łącka i wyborna, a także przygotowywane na bazie owoców jarzębiny jarzębiak izdebnicki i słodka jarzębinka.

Spośród wyrobów mięsnych do najciekawszych należy zaliczyć kiełbasę lisiecką, tę wyrabiana w Liszkach i Czernichowie pod Krakowem. Oryginał przyrządzany jest z najlepszej wieprzowiny i wędzona aromatycznym dymem ze specjalnie dobranego drewna owocowego. Z mięs do produktów regionalnych zaliczamy w górach także tuszki gęsi zatorskich i powracającą do łask jagnięcinę podhalańską.

Podhale-jego smakołyki

Całości kulinarnego bogactwa Podhala i jego podgórskich okolic dadzą owoce i warzywa, takie jak chociażby:

  • charsznicka kapusta kwaszona,
  • fasola „Piękny Jaś”z doliny Dunajca,
  • łukowicka śliwka suszona,
  • oraz suska sechlońska, czyli inny rodzaj suszonej śliwy.

W Małopolsce uprawia się też tradycyjne odmiany jabłek z Raciechowic oraz Łącka.Swoich licznych wielbicieli, i to nie tylko z okazji Wigilii ma tu specjał szczególny karp zatorski, z okolic Zatora, gdzie już od XII w. hoduje się ryby w licznych stawach w "Dolinie Karpia".

Podhale i jego wyroby 
 

Na Podhalu i całym Podtatrzu z głodu nie umrzesz. Jeśli nie będziesz ograniczać się do hipermarketowych pseudo rarytasów, gdzie smak i jakość są tak dalekie jak oddalone od siebie oba ziemskie bieguny, to szukając, znajdziesz te i inne rarytasy, z których słynie nasz region nie tylko w kraju ale daleko poza jego granice. O tym gdzie co i jak smacznie, zdrowo i regionalnie zjeść znajdziesz na naszym portalu.

Opracowano z wykorzystaniem doniesień medialnych
 


  • Więcej o walorach opisywanych miejsc oraz innych atrakcjach z gór dowiesz się czytając nasze artykuły: 

Podhale Przewodnik

Podhale Noclegi

Podhale Restauracje

Góry zdjęcia

 

Liczymy na Państwa fotografie z Waszych wojaży po górach.
Skomentuj i podziel się tym artykułem z innymi na  - dziękujemy. 

Polecamy lekturę tekstów o Pieninach i Podhalu.



 A tradycyjnie bieżący weekend w górach zapowiada się również atrakcyjnie. Oto kilka propozycji na udana zabawę w górach:


Feel i inni na zakończenie lata na Podhalu

Gorący Potok w Szaflarach na zakończenie sezonu-Letnia Scena eski.

 

2015-09-19//czytaj cały
„Młodość” to olśniewająca wizualnie, pełna emocji i błyskotliwego humoru opowieść o gościach luksusowego hotelu u podnóża Alp

 

od 2015-09-18 do 2015-09-19//czytaj cały
Rowerzyści downhillowi na w pełni amortyzowanych rowerach będą trenować na trasie mierzącej ponad 1000 metrów wypełnionej skoczniami, ostrymi bandami i stromymi ścianami…

od 2015-07-01 do 2015-09-30//czytaj cały
Zdjęcia Michała Sośnickiego na wystawie w Roztoce - pejzaże górskie.

 

od 2015-04-30 do 2016-06-07//czytaj cały
Punktem odniesienia wystawy jest Nikifor Krynicki…

Jacek Grzesiak
 

Rozkład jazdy


Noclegi

DOM WYPOCZYNKOWY GALICADOM WYPOCZYNKOWY GALICA
Poronin / Nocleg
Witamy Was u podnóża Tatr schylamy się bardzo nisko.
WeronikaWeronika
Poronin / Nocleg
"Weronika" to miejsce idealne dla kolonistów. Miła obsługa, świetna okolica
Zajazd Czorsztyński Motel - RestauracjaZajazd Czorsztyński Motel - Restauracja
Maniowy / Nocleg i Restauracja
Motel znajduje się nad nowopowstałym Zalewem Czorsztyńskim
Restauracje

Karczma AngelikaKarczma Angelika
Murzasichle / Restauracja
Szałas regionalny. Organizujemy pieczenie barana, prosiaka przy muzyce.
Pizzeria & Restauracja AdamoPizzeria & Restauracja Adamo
Zakopane / Restauracja
Pizzeria i restauracja „Adamo” to lokal, który od 1995 roku cieszy...
Sałasie HolnySałasie Holny
Zakopane / Restauracja
Karczma Regionalna, kuchnia góralska, kuchnia tradycyjna polska

Warto przeczytać

E-kartki góry