IV Nowotarskie Zimowe Zawody Balonowe o Puchar PCD SALAMI
resetpowiększdrukuj

Kolej linowa na Kasprowy Wierch

2011-02-11 //Wstecz
Rok 1936 wpisał się w historię Zakopanego powstaniem kolei linowej na Kasprowy Wierch. Budowę kolei linowej na Kasprowy Wierch rozpoczęto 1 sierpnia 1935, a już 26 lutego 1936 ruszyła kolej z Kuźnic do Myślenickich Turni. Pierwszy srebrny wagonik dojechał na Kasprowy Wierch w niedzielę, 15 marca 1936 r. po 227 dniach budowy...

Pierwsza Kolej Linowa

Kolej linowa na Kasprowy Wierch była pierwszym tego typu urządzeniem w Polsce i pierwszym w całych Tatrach. Było to ogromne wydarzenie w ówczesnym świecie. Człowiek dzięki swojemu uporowi i ciężkiej pracy pokonał wszystkie trudności i to, co w oczach wielu było niemożliwe stało się rzeczywistością. Do dnia dzisiejszego każdy, kto pragnie choć na chwile zobaczyć góry z bliska może w ciągu kilkunastu minut znaleźć się na szczycie Kasprowego Wierchu, latem - aby podziwiać przepiękną panoramę Tatr, zimą - jeździć na nartach. Obecnie nowoczesny, przestronny wagon zmodernizowanej w 2007 roku kolei linowej, szybko i bezpiecznie zawozi miłośników gór na jeden z najpopularniejszych szczytów Tatr – Kasprowy Wierch. Niestety pomimo przeprowadzonej modernizacji, w okresie od sezonu letniego decyzje administracyjne ograniczyły pełne możliwości przewozowe KL Kasprowy Wierch.


 

Od 75 lat jest to jedyna w Polsce kolej linowa wysokogórska, dlatego też powinniśmy wspierać ten tak miły dla oka i serca zakątek Polski i na nowo odkryć jego walory narciarskie i przyrodnicze. Zimą uprawiając narciarstwo i snowboard na jedynych w Polsce alpejskich trasach, opartych na naturalnym śniegu i w otoczeniu przepięknych krajobrazów, latem – podziwiając urodę tatrzańskich szczytów i wysokogórską przyrodę na licznych szlakach prowadzących z Kasprowego Wierchu na pobliskie szczyty i przełęcze.

Historia

Trasę na szczyt Kasprowego Wierchu pokonuje kolej linowo-kabinowa, wybudowana z inicjatywy prezesa Polskiego Związku Narciarskiego i wiceministra transportu[1] Aleksandra Bobkowskiego. Budowa kolei wywołała żywą dyskusję społeczną, protestowali przeciwko niej, zaraz po ujawnieniu projektów w marcu 1934 roku, głównie działacze ochrony przyrody, choć oprócz Państwowej Rady Ochrony Przyrody, protestowały też 94 towarzystwa i instytucje: naukowe i turystyczne. W odpowiedzi na rozpoczęcie budowy kolei i równoczesnego łamania obowiązującego wtedy prawa (rozporządzenia Prezydenta RP o ochronie lasów, o prawie budowlanym, ustawie o ochronie przyrody, ustawie o koncesjach na koleje i inne), do dymisji podała się cała ówczesna Państwowa Rada Ochrony Przyrody, wraz z przewodniczącym Komitetu Ochrony Przyrody w Krakowie – prof. Władysławem Szaferem. Dymisja nie została przyjęta. Budowa kolejki pociągnęła za sobą kolejne inwestycje: obserwatorium na Kasprowym Wierchu, ceprostradę (znad Morskiego Oka na Szpiglasową Przełęcz), hotel na Kalatówkach.

Była to pierwsza inwestycja tego typu w Polsce, a sześćdziesiąta na świecie. Składa się ona z dwóch niezależnych od siebie odcinków: z Kuźnic na Myślenickie Turnie i z Myślenickich Turni na Kasprowy Wierch. Na każdym odcinku na jednej linie zawieszone były dwa wagoniki – jeden poruszający się do góry, a drugi na dół. Inwestycja powstawała w rekordowym tempie. Prace rozpoczęto 1 sierpnia 1935, a zakończono już 29 lutego 1936. Budową kierowali Medard Stadnicki i Borys Lange. Do wwożenia materiałów używano koników huculskich, a na 2-3 zmiany pracowało ok. 1000 osób z całej Polski. Budynki stacji dolnej w Kuźnicach, środkowej na Myślenickich Turniach i końcowej na szczycie Kasprowego Wierchu zaprojektowali Anna i Aleksander Kodelscy.

Współcześnie

Długość trasy wynosi 4291,59 metra. Kolejka pokonuje 936 m różnicy poziomów przy średnim pochyleniu 22%, poruszając się po 6 podporach. Wagonik jedzie z prędkością 8 m/s (zwalniając do 6 m/s na podporach), przewożąc jednorazowo maksymalnie 60 osób. W zależności od pory roku – dziennie może wywieźć ponad 3000 osób, rocznie – ponad 600 tys. Co roku okresowe przeglądy wyłączają kolej z eksploatacji w maju i listopadzie, nie funkcjonuje ona także podczas silnego wiatru (powyżej 20 m/s), oblodzenia i temperatury spadającej poniżej −28 °C.

Na Myślenickich Turniach następuje przesiadka do drugiego wagonika. Następny odcinek trasy jest bardziej stromy – największe przewyższenie wagonika nad terenem wynosi 180 metrów. Z prawej strony widać Kocioł Goryczkowy – zimą użytkowany jako stok narciarski. Wagonik jedzie nad Doliną Suchą Kasprową i dobija do górnej stacji kolejki, znajdującej się na wysokości 1959 m n.p.m., 26 metrów poniżej wierzchołka Kasprowego Wierchu.

W budynku górnej stacji kolejki są: restauracja, kiosk, warsztat narciarski, przechowalnia sprzętu i niewielki hotelik z 11 miejscami do przenocowania. Zimą w Kotle Gąsienicowym kursuje czteroosobowy Wyciąg Gąsienicowy. Ma on długość 1180 m, różnicę poziomów 352 m, zdolność przewozową 2400 osób na godzinę. Po drugiej stronie szczytu Kasprowego Wierchu leży oglądany już z kolejki Kocioł Goryczkowy. Tam także zimą kursuje Wyciąg Goryczkowy, dwuosobowy, z dolną stacją w Dolinie Goryczkowej. Długość wyciągu 1624 m, różnica poziomów 602 m, zdolność przewozowa 730 osób na godzinę.

31 marca 2006 r. Polskie Koleje Linowe obchodziły 70-lecie istnienia kolejki na Kasprowy Wierch.

6 maja 2007 roku odbył się ostatni kurs tej najstarszej w Europie kolejki liniowej przed jej gruntownym remontem, który rozpoczęto 7 maja. Plany rozbudowy kolei i zwiększenia jej przepustowości, analogicznie do planów budowy samej kolei w 1934, wywołały protesty naukowców (w tym przyrodników), ekologów i sprzeciw części społeczeństwa.

Przez ponad 70 lat kolej przewiozła ponad 38 milionów pasażerów. Zgodnie z ustaleniami modernizację zakończono 15 grudnia 2007 roku. Oficjalnego otwarcia, nowej kolejki linowej po jej gruntownej przebudowie, dokonał 18 stycznia 2008 r. prezydent Lech Kaczyński[8].

Widocznymi efektami modernizacji są:

* przesuwna platforma służąca do wsiadania na poszczególnych stacjach w miejsce tradycyjnego peronu
* zmiana napędu wagonu z napinania ciężarowego na napinanie stałe na bębnach
* po dwie zamiast jednej liny nośnej dla każdego wagonu (w sumie 8 lin nośnych)
* nowe, wyższe podpory o szerszym rozstawie toków (zamiast 4,5 m mają 7-8 m w zależności od podpory)
* zmiana aranżacji wnętrz na stacjach
* nowe wagony dostarczone przez Doppelmayr Seilbahnen AG o dwukrotnie większej pojemności niż poprzednie z lat siedemdziesiątych. W wagonach po obu stronach kabiny zamontowane są podwójne drzwi przesuwne uruchamiane ręcznie. Kabiny posiadają panoramiczne przeszklenie, szyby wykonane są z przyciemnianego szkła akrylowego. Wagony są zamontowane na linach nośnych za pomocą 16-krążkowego wózka jezdnego[9].

Obecnie sterowanie koleją prowadzone jest komputerowo, poprzednio wagony uruchamiało dwóch maszynistów.

Dane techniczne KL Kasprowy Wierch

* Stacja dolna Kuźnice – 1027 m n.p.m.,
* Stacja pośrednia Myślenickie Turnie – 1352 m n.p.m.,
* Stacja górna Kasprowy Wierch – 1959 m n.p.m.,
* Średnie nachylenie – 22%,
* Zdolność przewozowa – 360 osób na godzinę (latem 180 os/h),
* Liczba podpór – 6, po 3 na każdy odcinek,
* Liczba wagonów – 4,
* Pojemność wagonu – 60 + 1 osób (dopuszczalne obciążenie 4880 kg),
* Rok budowy – 1936,
* Przebudowa – 2006 i 2007 r.
* Kolej kursuje co 10 minut, wagon zabiera 60 osób, czas jazdy koleją 12 minut (prędkość 8 m/s, przed modernizacją 5 m/s).

Zobacz też: Podhale [przewodnik]


Rozkład jazdy


Noclegi

Dom wypoczynkowy MarynaDom wypoczynkowy Maryna
Białka Tatrzańska / Nocleg
Oferujemy Państwu komfortowy wypoczynek w Białce Tatrzańskiej.Nasze kwatery
Willa RoztokaWilla Roztoka
Bukowina Tatrzańska / Nocleg
Gość gospodarzowi świętym" - nasze motto.
Karczma Pizzeria przy MościeKarczma Pizzeria przy Moście
Szaflary / Nocleg i Restauracja
Jest to obiekt gastronomiczno-rekreacyjny usytuowany w malowniczej górskiej
Restauracje

Restauracja Staro IzbaRestauracja Staro Izba
Zakopane / Restauracja
Bar przy bielonym piecu, kominek i wiele góralskich sprzętów.
Restauracja U StudniaraRestauracja U Studniara
Murzasichle / Restauracja
Wyśmienita kuchnia polska i włoska, sale o niepowtarzalnym wystroju...
Sałasie HolnySałasie Holny
Zakopane / Restauracja
Karczma Regionalna, kuchnia góralska, kuchnia tradycyjna polska

Warto przeczytać

E-kartki góry