IV Nowotarskie Zimowe Zawody Balonowe o Puchar PCD SALAMI
resetpowiększdrukuj

Na ratunek pasterstwu

2015-04-15 //Wstecz
Na ratunek pasterstwuGórale, nie tylko z Podhala ale i z kilku krajów chcą mówić o przyszłości pasterstwa. W tym celu organizują wielkie spotkanie w Ludźmierzu, by rozważać, jak ratować tradycję.


Niebawem ruszy kolejny wypas owiec, który rozpoczyna się wiosną każdego roku.Zejście z hal następuje we wrześniu lub październiku i zwane jest przez górali osodem. Jednym z praktykowanych obyczajów jest okadzanie zwierząt poświęconymi ziołami, aby odegnać od nich złe moce, przechodzenie owiec przez łańcuch i o watrze, która zapalona w szałasie w pierwszy dzień wypasu według tradycji miała się w nim palić aż do końca, czyli do dnia św. Michała Archanioła.

Owce na Podhalu

Tradycyjnie też w drugiej dekadzie kwietnia setki osób przybywają na ludźmierskie Święto Bacowskie, ukazujące dawne pasterskie zwyczaje. W tym tradycyjnym święcie biorą udział górale nawet z odległych Stanów Zjednoczonych a pasterze i hodowcy owiec proszą "Gaździnę Podhala" o pomyślność i błogosławieństwo przed wyjściem na hale. Po uroczystej mszy świętej bacowie otrzymują wodę święconą, którą święcą swoje stada i sajty - kawałki drewna, którymi rozpalą pierwsze watry, czyli ogniska w bacówkach.

Owce na Podhalu

Ta tradycja jak każda inna żyje dzięki przekazywanej z pokolenia na pokolenie idei, którą jej czciciele są wierni i kultywują po dziś dzień. Jednakże zmora nowoczesności dopada i tę społeczność, która z coraz większym trudem znajduje pośród młodych, chętnych kontynuowania dzieła ich praojców. Jak zaradzić, by tradycja przetrwała nie tylko na kliszach filmów i obrazach, ale by widok kierdla na hali był nadal możliwy.

Szlak oscypkowy

W czasie dorocznego święta bacowskiego odbywającego się u Gaździny Podhala w Ludźmierzu nieopodal Nowego Targu, odbędzie się pierwszy Zjazd Karpacki. W Ludźmierzu na Podhalu mają spotkać się górale z kilku krajów z całego pasma Karpat.

Pierwszy Zjazd Karpacki odbędzie się dla uczczenia 80. rocznicy zjazdu z okazji Święta Gór z 1935 r. Będzie miał miejsce w dniach 24-26 kwietnia. Jak ustalono w Związku Podhalan, spotkaniu przyświecać będą dwa priorytety: wychowanie regionalne naszej młodzieży i powrót do tradycji pasterskiej naszego regionu, która powoli zanika.

 

Owce na Podhalu

Organizując Zjazd Karpacki właśnie o tym myślą jego pomysłodawcy, by przy okazji corocznego święta bacowskiego, gdy bacowie z Podhala tradycyjnie już proszą ludźmierską Gaździnę o błogosławieństwo w czasie rozpoczynającego się sezonu pasterskiego, mówić o problemach dręczących całą społeczność pasterską. Na apel Związku Podhalan do Ludźmierza przybędzie na te kilka dni nawet kilkuset gości. Będą to górale nie tylko z Podhala, Żywiecczyzny, czy Pienin ale także z innych krajów z rejonu Karpat. m.in. ze Słowacji, Czech, Ukrainy czy Rumunii. 


Obserwując postępującą degradację pasterstwa, to już ostatni czas, żeby zachować to dziedzictwo, jakie przekazane zostało przez dziadków. Z rzadka ale jeszcze obserwujemy na halach baców i gazdów, ale za niedługo nie będzie już wypasu, a górskie pola będą leżeć odłogiem. Działacze Związku Podhalan chcąc wykorzystać doświadczenia innych państw w tym zachodnich, uważają że możliwe są regulacje, które wspomogą ziemie górskie, ale bez udziału państwa niewiele da się tu zrobić. Dlatego też Związek Podhalan zamierza zaprosić nie tylko naukowców i ekspertów z różnych krajów Karpat, ale także parlamentarzystów czy rządzących z Warszawy. Ma to uświadomić im problemy i spowodować, że uda się wypracować wspólną politykę rozwoju pasterstwa na Podhalu. Na pierwszy rzut może pójść choćby wspieranie produktów regionalnych typu oscypki. Swój honorowy patronat nad Zjazdem ogłosił prezydent Bronisław Komorowski.

 

Na wypasie-Podhale

 

Pamiętając o historii spotkań Ludzi Gór i tradycji ruchu regionalnego,w imię odpowiedzialności za przyszłość górskich dziedzin i rodzin, Związek Podhalan jako następca gospodarza zjazdu Święta Gór z 1935 r. dziś, w 80-tą rocznicę tego wydarzenia zaprasza do Ludźmierza w dniach 25-26 kwietnia na PIERWSZY ZJAZD KARPACKI.

Będąc dziedzicami pięknej kultury wołoskiej-pasterskiej, przypomną o tym redyk karpacki, przechodząc y łukiem Karpat. Tradycyjnie już do Ludźmierza od kilkudziesięciu lat przybywają bacowie na św. Wojciecha, by dać sygnał rozpoczęcia wiosennego redyku. 26 kwietnia b.r. Związek Podhalan zaprasza na świąteczne spotkanie tzw. "Święcone" by wzmocnić pasterzy i ubogacić jubileusz.


Apel Związku Podhalan głosi, że - do wspólnego jubileuszowego spotkania zapraszają samorządy, stowarzyszenia, organizacje, przedsiębiorców, ludzi kultury i miłośników gór. Wyrażają nadzieję, że to karpackie spotkanie będzie przyczynkiem do organizacji w przyszłości Święta Karpat. Na Zjeździei w trakcie konferencji będzie mowa o najważniejszych problemach dotyczących zrównoważonego rozwoju Karpat, ochrony dziedzictwa kulturowego i podniesienia jakości życia mieszkańców gór.

Karpaty łączą i są naszym domem, dlatego wspólnie, w jedności trzeba działać by przyszłość w Karpatach była godna i bezpieczna. Wielkim bogactwem są ludzie tu mieszkający, ich różnorodność kulturowa i piękna różnorodność przyrodnicza.


Program zjazdu przewiduje, że:

24 - 25.04.2015 to czas na zaplanowane konferencje naukowe i programowe (m.in. w ramach Porozumienia Karpackiego „Karpaty Naszym Domem” – seminarium dot. wdrażania Szlaku Kultury Wołoskiej oraz inauguracja 5-letniego projektu badawczego pod kierunkiem prof. Ilony Czamańskiej i warsztaty„Wołosi w europejskiej i polskiej przestrzeni kulturowej. Migracje – siedziby – dziedzictwo kulturowe”

25.04.2015 Spotkanie różnych grup górali polskich – prezentacje grup etnicznych Karpat, prezentacja gwary, śpiewu, muzyki i tańca, zakończone wspólną zabawą – Związek Podhalan - Dom Podhalan w Ludźmierzu

26.04.2015 Uroczysta Msza Święta; Święto Bacowskie – Fundacja Pasterstwo Transhumancyjne oraz TBSP "Gazdowie" w ramach realizacji programu Karpaty Łączą; Święcone Związku Podhalan; Spotkanie w Domu Podhalan – wystąpienia prelegentów i gości honorowych, obrady.

W dniu 26.04.2015r. odbędą się główne uroczystości I Zjazdu Karpackiego – wstępny program:

10.30 Zbiórka Pocztów Sztandarowych Związku Podhalan

11.00 Uroczysta Msza Święta w ogrodach ludźmierskich (przy Sanktuarium Matki Boskiej Ludźmierskiej)

12.30 – Poświęcenie owiec – Inauguracja Redyku Wiosennego

13.00 – 14.00 „Święcone” Związku Podhalan – Poczęstunek

14.00 – 18.00 – Obrady Zjazdu Karpackiego w Domu Podhalan

Poczytaj nasze artykuły o Podhalu

Przewodnik po Podhalu [atrakcje turystyczne]
Podhale Przewodnik

Tanie noclegi na Podhalu
Podhale Noclegi

Restauracje na Podhalu
Podhale Restauracje

E-kartki i zdjęcia z gór
Góry zdjęcia

Liczymy na Państwa fotografie z Waszych wojaży po Podhalu. Najciekawsze wezmą udział w konkursie z nagrodami.
Skomentuj i podziel się tym artykułem z innymi na Facebooku - dziękujemy.

Polecamy lekturę tekstów o Pieninach i Podhalu  


 

Opracowano z wykorzystaniem materiałów Związku Podhalan.

JG.


Rozkład jazdy


Noclegi

Willa TatryWilla Tatry
Kościelisko / Nocleg i Restauracja
Willa Tatry to miejsce wyjątkowe, magiczne, powstałe z pragnienia podzieleni
U ZiomkaU Ziomka
Murzasichle / Nocleg
Zapraszamy serdecznie do naszego ośrodka położonego wśród malowniczych Tatr.
Pensjonat Willa JordanówkaPensjonat Willa Jordanówka
Kluszkowce / Nocleg i Restauracja
Zapraszamy do uroczego Pensjonatu Willa Jordanówka.
Restauracje

Karczma BacaKarczma Baca
Poronin / Restauracja
Nie zapomnieliśmy o tym, że ostre górskie powietrze niezwykle wzmaga apetyt,
Restauracja LechaletRestauracja Lechalet
Murzasichle / Restauracja
Legendarna rzekomo włoska knajpa założona przez góralkę po powrocie z Włoch
Pensjonat i restauracja Pod StancyjomPensjonat i restauracja Pod Stancyjom
Ząb / Nocleg i Restauracja
Nasz obiekt znajduje się w centrum Bukowiny Tatrzańskiej.

Warto przeczytać

E-kartki góry