IV Nowotarskie Zimowe Zawody Balonowe o Puchar PCD SALAMI
resetpowiększdrukuj

Wycieczka na Spisz

2015-02-18 //Wstecz
Wycieczka na SpiszZ powstaniem sztucznych jezior na Dunajcu pojawiła się dodatkowa okazja do propagowania tego miejsca nie tylko jako znanego z racji lokalizacji tu XIV w. Zamku Dunajec, ale przyczyniło się do również do znacznego rozwoju turystyki w Pieninach.

W południowej część woj. małopolskiego. 13 km na południowy zachód od Krościenka, 30 km na południowy wschód od Nowego Targu leży niewielka ale za to wielce urokliwa miejscowość Niedzica.

Mapa Pienin

Największą atrakcją turystyczną Niedzicy jest Jezioro Czorsztyńskie. Powstało tu wiele wiele ośrodków wodnych, wypożyczalni sprzętu pływającego. Jest również przystań, gdzie cumują statki wycieczkowe ale jest i plaża. Gdy rządzi zima i letnie atrakcje muszą ustąpić pola zimowym, to w Niedzicy nie będziemy też się nudzić, albowiem znajduje się tu duża stacja narciarska Polana Sosny z trasami zjazdowymi i biegowymi.

Atrakcje turystyczne Niedzicy:

  • spływ Przełomem Dunajca: Sromowce - Szczawnica,
  • piesze wycieczki w Pieniny: Trzy Korony i Sokolica,
  • zwiedzanie Zamku Niedzickiego i Zamku Czorsztyńskiego,
  • rejs wycieczkowy po Jeziorze Czorsztyńskim,
  • wypożyczalnia sprzętu wodnego - żaglówki, kajaki, rowery,
  • park miniatur,
Niedzica
  • zwiedzanie zapory z obrazem "Moc Żywiołów", który jest ogromnym malowidłem 3D na górnej części spacerowej tamy w Niedzicy. Stojąc z aparatem w wyznaczonym punkcie, możemy zrobić sobie piękne zdjęcie.Zimą z powodu śniegu obraz często jednak jest nieczytelny.
Przewodnik po Niedzicy
  • przejażdżki konne – stadnina Rajd,
  • wyciągi narciarskie: Polana Sosny ,
  • Kluszkowce (stacja na górze Wdżar),
  • Szczawnica (2 trasy Palenica),
  • wędkarstwo jeziorowe i muchowe - Białka, Dunajec,
  • kąpielisko strzeżone.
Jezioro Czorsztyńskie

Wycieczki wokół Niedzicy

  • do Szczawnicy oddalonej o18 km,
  • Wąwóz Homole w miejscowości Jaworki - oddalony o 21 km,
  • Szlachtowa - dwie cerkwie,
  • Dębno - zabytkowy kościół klasy "0" wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO,
Dębno

Miłośnicy białego szaleństwa mają tu do dyspozycji atrakcyjne wyciągi narciarskie:

  • Polana Sosny 3 wyciągi orczykowe - Niedzica,
  • "Czorsztyn Ski" - ośrodek narciarsko-rekreacyjny z 3 wyciągami orczykowymi, 1 krzesełkowym.
  • PKL Szczawnica - Palenica - 1 wyciąg orczykowy, 1 krzesełkowy.
  • Jaworki-Arena Narciarska Homole - kolej linowa krzesełkowa 2-osobowa, wyciąg talerzykowy.
Homole

Jednym z większych kompleksów rekreacyjnych na Spiszu jest zespół wypoczynkowy Polana Sosny, w skład którego wchodzi m.in. pensjonat Chata Spiska, regionalna wiata z grillem, skansen, pole karawaningowe oraz kilka wyciągów narciarskich.

Polana Sosny

Nieopodal zapory wodnej swoje lokum znalazła karczma Zadyma. Urządzona została w pięknym, stylowym budynku.

Niedzica Karczma

Menu jest oparte w głównej mierze na tradycyjnych potrawach kuchni polskiej ale ze względu na duże wpływy madziarskie na tym obszarze, lokal serwuje również wiele przysmaków kuchni węgierskiej.

Ruch, sport jest jak najbardziej pożyteczny i pożądany. Mając w bezpośrednim sąsiedztwie swojego pobytu tak ciekawe historycznie miejsce, powinniśmy skorzystać z okazji, by je odwiedzić i poznać jego barwne dzieje.

Niedzica

Niedzica była zamkiem granicznym na styku Polski i Węgier.

Poczynione tu znaleziska archeologiczne dowodzą, że zamek niedzicki w postaci niewielkiej drewnianej strażnicy stał już w końcu XIII w. Jego fundatorem był najprawdopodobniej właściciel całej okolicy a poddany króla węgierskiego - Kokosz Berzeviczy z Tyrolu. Pod uwagę bierze się też pomysł, iż wcześniejszym inicjatorem powstania kasztelu był właśnie król, który chciał stworzyć przeciwwagę dla polskiego grodu warownego Wronin - tak wcześniej zwano warownię w Czorsztynie.

Ruiny Zamku w Czorsztynie

 

Pierwszą wzmiankę o lokalizacji mamy już w 1325 r. – a jego własnościcielami był ród Berzeviczych

W pózniejszych latach 1326-1342 - król węgierski Karol Robert dokonał konfiskaty dóbr Berzeviczych na Spiszu i przekazał je pochodzącemu od Normanów Wilhelmowi Drugethowi. To jemu przypisuje się m.in. budowę murowanej warowni złożonej z wieży mieszkalnej otoczonej murem obronnym z wjazdem od południa.Niedzica nie była jednak główną siedzibą Wilhelma i po 16 latach zamek powrócił pod władanie króla.

 

Zamek Dunajec

Na przestrzeni dziejów warownia przechodziła bardzo burzliwe dzieje z polskim akcentem też.

W 1528 r. - król węgierski Jan Zapolya podarował część ziemi spiskiej w tym również Niedzicę polskiemu możnowładcy, wojewodzie sieradzkiemu Hieronimowi Łaskiemu herbu Korab. Ten potrafił dostrzec walory warowni z jej korzystnym położeniem, z czego czerpał spore korzyści. Wykorzystywał jednak ów podarunek jako zastaw pod liczne pożyczki które miał zwyczaj zaciągać.

Wnętrze Zamku Dunajec

Z tego tez powodu w 1538 r. - zamek został przekazany w zastaw Janowi Horvathowi. Później właścicielem zamku został syn Hieronima - Olbracht Łaski, postać równie barwna jak jego ojciec. Czas panowania nad zamkiem w Niedzicy przez rodzinę Łaskich charakteryzuje się jednak w sumie tym, że zamek Dunajec był 9 razy przejmowany siłą lub stawiany w zastaw.

Dziedziniec Zamku Dunajec

Nasz polski epizod w historii zamku ściśle jak widać powiązany jest z rodem Łaskich, a Hieronim Łaski był jedną z najbarwniejszych postaci swoich czasów - szkoda że nie znamy szczegółów jego bogatego życia. Z tego co wiemy o nim, to to , że pełnił funkcję krajczego koronnego oraz wojewody inowrocławskiego i sieradzkiego, W swoim życiu był również dyplomatą i od 1520 r. był polskim posłem na dworze króla francuskiego Franciszka I i cesarza rzymsko-niemieckiego Karola V. Łaski był bardzo wykształconym człowiekiem i biegle władał włoskim, francuskim, angielskim, niemieckim, łaciną, miał przy tym duże zdolności dyplomatyczne, a swoją osobą oczarowywał tamtejsze dwory. Wielu z badaczy uważa go za zwykłego warchoła i awanturnika, ale chyba tym akurat nie wyróżniał się nazbyt na tle innych polskich możnych. Na jego usprawiedliwienie jednak mamy to, że to właśnie on jako jedyny Polak przez długie lata korespondował z czołowym humanistą Renesansu - Erazmem z Rotterdamu.

Zamek Dunajec

Swój polski etap Niedzica na stałe wiąże z 1920 r., gdy po I wojnie światowej wraz z 13 wsiami spiskimi weszła w granice państwa polskiego.

Właścicielem Zamku Dunajec była wówczas Ilona hr Bethlen Salamon. Zwykle mieszkała w Budapeszcie do zamku z dziećmi zjeżdżała w porze letniej. Rodzina ta pięknie zapisała się w tragicznej historii Polski przypadającej na II Wojnę Światową. W 1942 r. Salamonowie, którzy byli przyjaciółmi Polski. Podczas wojny Ilona uratowała grupę zwiadowców AK, przedostających się do Lewoczy, rok przekazali cały wóz żywności dla PCK, który rozdzielił go między jeńców polskich w Niemczech. Wkrótce potem Węgrzy jednak na zawsze opuścili Niedzicę, który w 1945 r. został znacjonalizowany. Od 1949 r. opiekę nad nim przejęło Ministerstwo Kultury i Sztuki, które rozpoczęło w nim wkrótce prace konserwacyjne.

Niedzica Zamek

Legendy o Zamku w Niedzicy

Twierdza, która wielokrotnie zmieniała właścicieli, ma w swoim historycznym dorobku kilka legend, a to o:

  • przepowiedni Cyganki dotyczącej dębu,
  • o dziwnej miłości Brunhildy i Bogusława Łysego
  • oraz o peruwiańskim skarbie.

Bohater jednej z legend do dzisiejszego dnia przypomina potomnym o tragicznym losie rodu Hortvarthów.

Dąb

Węgierscy magnaci z rodu Horvathów z Palocsy, którzy w XVI w. przejęli kontrolę nad zamkiem byli dla swoich poddanych bardzo srodzy.

Więzienie zamkowe było pełne, a co gorsza górale głodowali. Pewnego razu młody Jan Horvath, który niechlubnie wsławił się nakładaniem bardzo wysokich podatków na plebanów i więził wielu z nich w zamku, zobaczył na drodze Cygankę tasującą karty. Zaoferowała mu wróżbę, którą dumny Horvath z niechęcią zgodził się jednak wysłuchać. Cyganka przepowiedziała mu że choć dzielny jest jego ród to okrutny, a jego zguba bliska. Czyniąc dalej swoje wróżby rzuciła na ziemię żołędzia i rzekła do Horvatha żeby chronił dębu, który właśnie zasadziła, bo od niego to właśnie będzie zależał los jego rodu. Poczuwszy się obrażony zasłyszanymi zarzutami o srogości i braku ludzkiego miłosierdzia względem poddanych, oburzony nie na żarty Horvath kazał pojmać Cygankę, którą rozkazał powiesić. Cyganka przechytrzyła oprawców i zdążyła uciec. Z początku nie przywiązywano znaczenia do słów i wróżb wypowiedzianych przez Cygankę, ale gdy w miejscu zakopania żołędzia zaczęła wyrastać łodyżka z listkami, to podejście Horvathów zmieniło się i zaczęli dąb otaczać opieką, chroniąc go. Przepowiednia jednak sprawdziła się kilka wieków później. Dąb usechł aród Horvathów wymarł.

Wnętrze zamku

Kolejna legenda dotycząca zamku Dunajec została wykorzystana przez pisarza Adama Bahdaja w jego książce, która stała się scenariuszem do serialu dla młodzieży "Wakacje z duchami", z pięknymi rolami m.in. H. Gołębiewskiego i Z. Maklakiewicza. Liczne fragmenty filmu kręcono na zamku w Niedzicy

Któż zatem nie słyszał o księżniczce Brunhidzie?

Wnętrze zamku

Dawno temu, gdy zamek zamieszkiwali młodzi małżonkowie - księżniczka Brunhilda i książę Bogusław, którzy byli w sobie bardzo zakochani, to po pewnym czasie ich życie z dala od ludzi i co ważne cywilizacji stało się dla ambitnej Brunhildy cierpieniem. Małżeńskim wymówkom i awanturom nie było końca. Swoimi ciągłymi waśniami zatruwali życie innym mieszkańcom zamku, którym trudno było wytrzymać z wiecznie kłócącą się parą. Rozkazano im więc zamieszkać w zamkowej wieży, aby nie było ich słychać. Podczas jednej z awantur krewka Brunhilda rzuciła w męża porcelanową wazą, a ten w złości mocno ją odepchnął. Będąca wątłej postury Brunhilda wypadła przez okno w wieży, prosto do znajdującej się pod nim studni. To straszne zdarzenie wstrząsnęło załamanym Bogusławem, który dręczony wyrzutami sumienia dniami i nocami błąkał się bez celu po zamku i powtarzał "Przebacz mi Brunhildo".

Studnia Brunhildy

Gdy pewnego razu usłyszał kobiecy głos dobywający się ze studni "Przebaczam Ci Bogusławie łysy".Bardzo się uradował. Jedno nie dawało mu jednak spokoju - skąd wziął się przymiotnik "łysy" - nie miał pojęcia, tym bardziej, że szczycił się bujną czupryną. Rankiem zagadka wyjaśniła się sama, gdy spojrzał w swoje odbicie w lustrze, to zobaczył, że po jego włosach nie ma już śladu. O tej pory uważa się że jeśli ktoś wymówi imię swojej ukochanej nad studnią a ma coś na sumieniu, obudzi się następnego dnia łysy.
Na zamku kręcona była również "Zemsta" Fredry z roku 1957 r.

Zamek Dunajec

O inkaskim skarbie zrobiło się głośno za sprawą Sebastiana Brzerzewiczy.

W połowie XVIII w,. w poszukiwaniu majątku i z chęci przeżycia ciekawych przygódwyjechał do Ameryki Południowej. Tam ożenił się z Indianką ze szlachetnego rodu, swymi korzeniami sięgającego czasów największej świetności potężnych wówczas Inków. Z tego związku na świat przyszła niezwykłej urody córka Umina, która później wyszła za mąż za bratanka przywódcy powstania Indian peruwiańskich przeciwko hiszpańskim kolonizatorom. Gdy rewolta została stłumiona, to cała rodzina chcąc ujść z życiem, uciekła do Włoch, gdzie po kilkunastu latach w niewyjaśnionych okolicznościach zasztyletowano męża Uminy. Sebastian Berzeviczy z córką i wnukiem przypomniał sobie o zamku Dunajec i postanowił zamieszkać ponownie w Niedzicy. Nienawiść do Uminy jaką żywili do niej Hiszpanie, była tak wielka, że po krótkim czasie odnaleźli jej nową kryjówkę i zabili Uminę. Syn Uminy a wnuk Sebastiana został, w obecności indiańskich wodzów, w 1797 r., przekazany do adopcji swojemu bratankowi Wacławowi Beneszowi. W spisanym na te okoliczność dokumencie adopcyjnym wspomniano wówczas o inkaskich skarbach zatopionych w głębiach słynnego andyjskiego jeziora Titicaca.

Zamek w Niedzicy, widok od strony zapory wodnej

Wiele czasu upłynęło nim ktokolwiek zainteresował się tajemniczą historią rodziny i spadku po niej. Stało się tak za sprawą klątwy, jaką przypisano do rodziny i obawiano się tym samym pojawiającego za jej sprawą nieszczęścia. Czasy współczesne stępiły jednak te obawy na tyle, że w 1946 r. Andrzej Benesz, będący praprawnukiem Uminy, przyjechał do Niedzicy i według precyzyjnych planów zawartych w zachowanym, adopcyjnym pergaminie odnalazł pod zamkowymi schodami metalową tubę. Było w niej schowane tzw. quipu, czyli pęk rzemieni z węzełkami, dawniej powszechnie wykorzystywany przez Inków do przekazywania wiadomości. Sposób zakodowania informacji był na tyle tajemniczy, że przekazu z pokrytych węzełkami rzemieni nie udało się odczytać. Zaginęły niestety także wszystkie dokumenty związane ze sprawą adopcji Antonia. Spełniła się za to klątwa - 30 lat po znalezieniu quipu Andrzej Benesz, będący ówczesnym wicemarszałkiem Sejmu PRL, zginął w wypadku samochodowym.

Tak jedna z legend zamku w Niedzicy nadal czeka na swoje szczęśliwe rozwiązanie.

Panorama na Zamek

Wstęp do Zamku Dunajec jest płatny- cena 12 zł (9 zł ulgowy), spichlerz 4 zł.

Widok na zamek

Powodów by go obejrzeć od środka jest wiele. Ciemne sienie, wąskie krużganki, słynna studnia o głębokości ponad 60 m, katownia, pokoje mieszkalne gospodarzy, które wyglądaja jakby nadal toczyło się tam bujne, rodzinne życie.

Pokój dzienny

Dla miłośników pięknych panoram dostępna jest platforma widokowa, z której rozpościera się niezwykle piękny widok na Tatry, Pieniny, ruiny zamku w Czorsztynie, oba jeziora i zapore wodną.

Zamek Dunajec Panorama

Jak dojechać na Spisz?

Pociągiem najbliżej można dotrzeć do Nowego Targu lub Nowego Sącza. Dalej prywatnymi busami lub PKS-em, jest ich dużo z Krościenka, Szczawnicy i innych okolicznych miejscowości turystycznych. Droga jest bardzo dobrze oznaczona

Z Krakowa na miejsce dojedziemy jedną z trzech dróg:

1.Zakopianką- odległość 111km

2.Trasa -E-40 do Limanowej- odległość 135km, gdzie wjeżdżamy na drogę prowadząca do Szczawnicy.

3. Trasa przez Wieliczkę, Limanową do Szczawnicy - odległość do celu - 115km.

Z Zakopanego do dyspozycji mamy 3 trasy:

1.Zakopianką przez Poronin,Szaflary-tu skręcamy na Frydman i obieramy kierunek na Niedzicę – odległość do celu- 45 km

2. Zakopianką do Poronina, gdzie odbijamy na Bukowinę Tatrzańską i kierujemy się na Trybsz, skąd przez Łapsze Wyżne i Niżne docieramy po przejechaniu 43 km do Niedzicy.

3.Zakopianką przez Szaflary do Nowego Targu a tam przez Waksmund,Szlembark, Frydman, Falsztyn, docieramy do Niedzicy pokonawszy 48km.

Z Nowego Sącza do Niedzicy dojedziemy na dwa sposoby:

1.Jedziemy przez Łącko, Tylmanową, Czorsztyn- trasa liczy-62km.

2. Kierujemy się na Stary Sącz, Piwniczną Zdrój, Wierchomle gdzie wjeżdżamy na teren Słowacji i przez Lubovne, Spiską Stara Wieś docieramy do celu poknawszy 81km.

Mapa dojazdowa na Podhale i Spisz

 


Artykuły o Podhalu

Przewodnik po Podhalu [atrakcje turystyczne]
Podhale Przewodnik

Tanie noclegi na Podhalu
Podhale Noclegi

Restauracje na Podhalu
Podhale Restauracje

E-kartki i zdjęcia z gór
Góry zdjęcia


Skomentuj i podziel się tym artykułem z innymi na Facebooku - dziękujemy.



Opracowano z wykorzystaniem MSI.

JG


Rozkład jazdy


Noclegi

Willa AltaWilla Alta
Bukowina Tatrzańska / Nocleg i Restauracja
Czarująca willa w najpiękniejszym miejscu widokowym w całej Bukowinie
Willa RoztokaWilla Roztoka
Bukowina Tatrzańska / Nocleg
Gość gospodarzowi świętym" - nasze motto.
Ośrodek Wczasowy "Za Lasem"Ośrodek Wczasowy "Za Lasem"
Poronin / Nocleg
Serdecznie zapraszamy do naszego kurortu wypoczynkowego.
Restauracje

Jazz BarJazz Bar
Szczawnica / Restauracja
Dworek Gościnny w Szczawnicy oferuje restaurację Jazz Bar.
Hotel Willa Pod SkoczniąHotel Willa Pod Skocznią
Zakopane / Nocleg i Restauracja
Wspaniały klimat i doskonała lokalizacja to nasz największy atut.
Karcma ZapiecekKarcma Zapiecek
Zakopane / Restauracja
Kapela góralska umila każdy wieczór.

Warto przeczytać

E-kartki góry