IV Nowotarskie Zimowe Zawody Balonowe o Puchar PCD SALAMI
resetpowiększdrukuj

Królewskie Podhale

2014-11-19 //Wstecz
Królewskie PodhaleNa Podhalu kryje się wiele ciekawych miast, wsi, miasteczek i osad o lokacji, których decydował Kazimierz Wielki. Tego zaszczytu poza Nowym Targiem doświadczyła też m. in. nieodległa Mszana Dolna.

To z dawien dawna były tzw. królewszczyzny. Nadawane najwierniejszym z wiernych, jak chociażby legendarnemu Zawiszy Czarnemu, władającemu kasztelem w spiskim Czorsztynie. Wiele miejscowości na Podhalu swoje powstanie zawdzięcza właśnie królewskim nadaniom, jak chociażby stolica Podhala- Nowy Targ

Nie inaczej było z Mszaną Dolną, stolicą górali Zagórzan- grupy etnicznej zamieszkującej doliny między Beskidem Wyspowym a Gorcami. Gwara i obyczaje Zagórzan kultywowane są do dziś.Do 1345 roku ta wieś była własnością królewską,do czasu aż to Kazimierz Wielki przekazał ją za zasługi niejakiemu Mikołajowi Braciejowi. W dokumencie z 1365 roku, a więc z okresu gdy królestwem władał król Kazimierz Wielki, wymienia się  tę osadę jako już zagospodarowaną. Wieś zmienia właścicieli, aby wejść w posiadanie rodziny Pieniążków, która ufundowała następny tu kościół. Ta rodzina w roku 1524 przejmuje wieś w posiadanie. Nad rzeką Mszanką w okolicy obecnego Rynku historycy zlokalizowali jeszcze jedną osadę na pagórku, o której wzmiankują królewskie dokumenty, to Królewska Góra (Mieścisko).



Historia nie szczędziła ciężkich chwil tak całemu Podhalu, jak i jego mieszkańcom. Gdy w 1846 r. w tzw. Galicji wybuchło powstanie chłopskie- zwane też rabacją galicyjską, to wieś  po raz  kolejny została częściowo zniszczona.  Te ciężkie w historii osady chwile brały się też m.in. i stąd, że położenie Mszany na skrzyżowaniu szlaków komunikacyjnych, i jej dobre warunki klimatyczne oraz walory krajobrazowe powodowały, że było łakomym kąskiem. Z chwilą odzyskania niepodległości zaczęto wykorzystywać te dotychczas mało przyjazne dla miasta walory i zaczął się  szybki wzrost ruchu turystycznego. Po 1930 r. rozpoczęła się budowa pierwszych wilii i pensjonatów. Ruch turystyczny pozwolił na bogacenie się jej mieszkańców. Kres tego przyszedł wraz z II wojną światową. Ofiarą bestialstwa niemieckiego padli tak Polacy jak i ich żydowscy sąsiedzi. Niemcy wymordowali w Mszanie Dolnej i okolicy około 1100 Polaków i Żydów. Harda natura górali dała o sobie znać i na przełomie lat 1942 i 1943  powstał w Mszanie oddział partyzancki AK "Zawisza", który wchodził w skład I Pułku Strzelców Podhalańskich AK. Ma on na swoich kartach wiele wzmianek o licznie stoczonych walkach z hitlerowcami, szczególnie w Gorcach. Wyzwolenie z pod okupacji niemieckiej Mszany Dolnej i okolicznych miejscowości przyszło 27 stycznia 1945 roku. 



Czasy powojenne, to okres zajmowania się przez mieszkańców rolnictwem, rzemiosłem oraz świadczeniem usługi na rzecz turystów.
Wzmożony rozwój wsi doprowadził w 1952 roku  do otrzymania  praw miejskich przez Mszanę Dolna. Chociaż nadal należy do niewielkich,ale za to do szybko rozwijających się miasteczek na Podhalu. Nadal też cieszy się wielkim wzięciem wśród turystów, którzy ze względu na jej położenie, doceniają piękno widzianych stąd okolicznych gór. Jej wyjątkowe walory naturalne powodują, że Mszana Dolna jest miejscowością wypoczynkową i turystyczną o uprzywilejowanym statusie w tym regionie. 



Jej wartość wypoczynkową podnosi stosunkowo łagodny górski klimat. W lecie słynie z możliwości organizowania bardzo ciekawych wycieczek górskich. Skorzystać można też z licznie tu występujących tras rowerowych. Zimą z kolei jest możliwość korzystania z szeregu okolicznych wyciągów i tras narciarskich



Dzisiejsza Mszana Dolna położona jest na skrzyżowaniu atrakcyjnych i ważnych szlaków komunikacyjnych z Nowego Sącza, Krakowa, Rabki,  co ma wpływ na jej rosnącą popularność i w efekcie wykorzystanie atrakcyjnych walorów letniskowych. Tak też Mszanę Dolną widzą turyści, którzy licznie korzystają z oznakowanych szlaków turystycznych wybiegających daleko poza obszar regionu i wiodące w okoliczne pasma górskie. Malowniczy charakter krajobrazu, pejzaż gór i dolin, żywicznych lasów oraz czystego górskiego powietrza, czyni z tego miasta piękną i atrakcyjną krajobrazowo, turystycznie i klimatycznie miejscowość letniskową.

Stąd wyruszymy na szczyty:

MOGIELICA  1170 m.n.p.m., która jest najwyższym szczytem Beskidu Wyspowego. Posiada charakterystyczny kształt w formie niedużego stożka i wyrasta on z rozłożystego masywu ciągnącego się od Mszany Dolnej aż po Łukowicę. Miejscowi zwą go Kopą ze względu na regularny kształt wierzchołka. Ze szczytu i zbocza rozpościerają się na południe zapierające dech widoki na Gorce i pasmo Tatr. Pięknymi widokami można się także delektować patrząc na zachód i północny wschód.
Z trasy wędrówek podziwiać możemy wspaniałe widoki na :
  • Beskid Żywiecki, 
  • Gorce, 
  • Tatry, Pieniny, 
  • Beskid Sądecki, 
  • a także czasem na Kraków, 
  • Dobrą, 
  • Jurków, 
  • Słopnice, 
  • Szczawę,
  • Limanową
Z Mogielicą związanych jest sporo podań i legend, które opowiadają m.in.o tym jak to, z jej szczytu zrzucano niegdyś ciała samobójców, głównie tzw."obwiesiów".


ŚNIEŻNICA (1006 m n.p.m), to szczyt górski w Beskidzie Wyspowym i wznosi się ponad okolicznymi miejscowościami: 
  • Kasina Wielka, 
  • Gruszowiec, 
  • Dobra, 
  • Porąbka 
  • i Wola Skrzydlańska.
Zimą, dużą popularnością cieszy się wyciąg narciarski "Śnieżnica", leżący na północno-zachodnich stokach góry Śnieżnicy, w Kasinie Wielkiej.Obok znajduje się niewielki cmentarz wojenny z I wojny światowej. Bardzo ciekawym miejscem jest też rezerwat przyrody ze 150-letnimi bukami.

LUBOGOSZCZ  -  967 m n.p.m.to góra zlokalizowana na północ od Mszany Dolnej. Na jej szczyt poprowadzi nas szlak zielony i czerwony. Są stąd najlepsze widoki. Szlak biegnie doliną rzeki Mszanka i dobiega do lasu. Za jedną z największych atrakcji tej góry uznawane są występujące tu wspaniałe wąwozy.Nie brakuje też lasów bukowych, które porastają cały szczyt góry. To pozostałość po pradawnej puszczy karpackiej. Swoje przyjemności znajdują tu miłośnicy narciarstwa biegowego.


SZCZEBEL  -  977 m n.p.m. jest jednak najciekawszym szlakiem prowadzącym z Mszany Dolnej, to szlak czarny. Chociaż jest on dość trudny, prowadzi ostro w górę, wchodzi też w dolinę, gdzie płynie górski potok. Uznawany jest za najtrudniejszy etap na tym szlaku w całym Beskidzie Wyspowym .Wspinając się pod górę mijamy sporo kamieni i skał piaskowca. Z trasy można podziwiać piękne widoki na Mszanę Dolną i Kasinkę Małą.



TURBACZ - 1310 mn.p.m.jest najwyższym szczytem Gorców. Jego wierzchołek to spłaszczona kopuła pokryta lasem świerkowym. Na dawnych mapach, jeszcze z czasów C.K.Austro-Węgier używano błędnej nazwy szczytu - Niedźwiedź. Wojskowi kartografowie austriaccy nazwę północno gorczańskiej wsi odnieśli do najwyższego szczytu Gorc. Wiedzie tędy główny szlak beskidzki przez KONINKI – TURBACZ.
Aby dostać się na szlak trzeba z Mszany Dolnej dojechać do Koninek. A tam najlepiej już skorzystać z wyciągu krzesełkowego.Wyjedziemy nim z Koninek na grzbiet Tobołowa ( 1000 m ). Tym sposobem zaoszczędzimy 1h  czasu. Od stacji kolejki pójdziemy dalej zielonym szlakiem na polanę Tobołową.  Tam też zobaczymy panoramę Beskidu Wyspowego. Szlak wiedzie obok Suhory (1000 m). Tu na szczycie znajduje się obserwatorium astronomiczne. Powstało w 1987 r. dzięki Wyższej Szkole Pedagogicznej z Krakowa. Z Suhory powędrujemy na Obidowiec. Tam dochodzimy do szlaku czerwonego, który prowadzi w stronę Starych Wierchów. Szlakiem tym można dojść na szczyt Turbacza, z którego zejdziemy i do Nowego Targu jak i do Łopusznej.



Przez Mszanę Dolną prowadzi też jedna z zastępczych dróg przez Podhale, do Zakopanego.

To dłuższa od "zakopianki" o ok. 30 km,ale jest to najładniejsza i najciekawsza trasa pod Tatry. Do jej pokonania wystarczą nieco ponad 2h. Po drodze mijamy kilkanaście zajazdów i restauracji oraz kilka stacji paliwowych.Omijamy jednak korki na zakopiance.
Dotrzeć na nią możemy,wyjeżdżając z centrum Wieliczki i na skrzyżowaniu z drogami 966-do Gdowa i 964 do Dobczyc .Początkowo trasa jest wąska i kręta, ale za to nie ma tam większego ruchu, a ciężarówka czy autobus są tu rzadkością. Na 24 kilometrze dojeżdża się do drogi 967 z Łapczycy do Myślenic, w kierunku centrum Dobczyc. Po minięciu uroczego ryneczku, droga wije się łagodnymi łukami wzdłuż rzeki Krzyworzeka doliną otoczoną wysokimi wzgórzami. Za Wiśniową zaczyna być coraz bardziej stromo - trasa to raz pnie się w górę, to znowu opada w dół. Stąd też mamy nie lada atrakcję,bo wokół rozciągają się przepiękne widoki na Beskid Wyspowy, a później też na Gorce. 
Po pokonaniu 50,5 km, dojeżdżamy do drogi nr 28-na Bielsko Białą - Nowy Sącz. Wówczas należy skręcić w prawo, w kierunku Rabki. Jest to trasa szeroka, szybka, łatwo wyprzedzić wolniejsze pojazdy. W Rabce trzeba skierować się na Chabówkę i wybierać drogę 958 i przejechać pod wiaduktem,pod którym wiedzie ruchliwa "zakopianka". Chwilę później równa trasa o dobrej nawierzchni prowadzi już równinami Orawy w kierunku na  Czarny Dunajec i dalej do Chochołowa. Po minięciu Witowa i Kościeliska, ulicą Krzeptówki dojeżdżamy się do centrum Zakopanego.

Do Mszany latem pojedziemy też retro składem kolejowym, gdyż wiedzie tędy trasa dawnej kolei tranwersalnej. Prowadzone przez wiekowy parowóz stare wagony, turkoczą po starym szlaku z Chabówki do Mszany Dolnej. To jedna z większych cyklicznych atrakcji Podhala latem. Weekendowe podróże po Podhalu cieszą się dużym wzięciem.



Na naszych stronach znajdziecie Państwo niezbędne informacje nt.:
Skomentuj i podziel się tym artykułem z innymi na  acebooku - dziękujemy.

Opracowano z wykorzystaniem materiałów MSIT.
JG.

Rozkład jazdy


Noclegi

Hotel TatraHotel Tatra
Zakopane / Nocleg
Trzygwiazdkowy Hotel Tatra zaprasza.
Willa BukowinaWilla Bukowina
Bukowina Tatrzańska / Nocleg
Willa Bukowina zaprasza.
Willa LabelleWilla Labelle
Zakopane / Nocleg
Pensjonat Willa Labelle położony jest przy popularnych Krupówkach.
Restauracje

Hotel Willa Pod SkoczniąHotel Willa Pod Skocznią
Zakopane / Nocleg i Restauracja
Wspaniały klimat i doskonała lokalizacja to nasz największy atut.
Pensjonat, Restauracja NowakPensjonat, Restauracja Nowak
Łapsze Niżne / Nocleg i Restauracja
Pensjonat i Restauracja „Nowak” położony jest w centrum malowniczego regionu
Karcma po ZbójuKarcma po Zbóju
Zakopane / Restauracja
Największa restauracja regionalna na Krupówkach.

Warto przeczytać

E-kartki góry