IV Nowotarskie Zimowe Zawody Balonowe o Puchar PCD SALAMI
resetpowiększdrukuj

Symbol Podhala-halny

2014-11-08 //Wstecz
Symbol Podhala-halnyPodhale obiegła wieść, że znowu halny zawitał w Tatry i wiał już nie tylko w Tatrach, ale również w Beskidach, gdzie odczuwalne były silne podmuchy wiatru, które przekraczały nawet 100 km/h.

W Tatrach dawno nie było aż tak łagodnej jesieni. W trakcie ostatnich miesięcy cała Europa Środkowa w znacznej mierze znajdowała się pod wpływem łagodnych mas powietrza. Niewątpliwie ta "ciepła" cyrkulacja powietrza zdominowała i ten miesiąc. W efekcie tego na Kasprowym Wierchu (1987 m n.p.m.) odnotowano kolejne ciepłe dni i takie też noce. Znika cienka pokrywa śniegu, który zagościł w Tatrach i częściowo na Podhalu podczas październikowych opadów.


Jak dalece Tatry są wspaniałą, magiczną krainą wiedzą Ci, co zadeptują je systematycznie. Niejednokrotnie dostęp do niej często bywa jednak mocno utrudniony przez tzw.siły natury. Zanim nasze góry stały się dostępne dla zwykłego turysty, to przez całe wieki były nieosiągalne dla człowieka. Spowodowane to było bardzo surowym klimatem górskim, który zaostrza się tu wraz ze wzrostem wysokości n.p.m. Meteorologów nie dziwią występujące tu i zdarzające się często silne mrozy w kotlinach podtatrzańskich, które objawiają się zwłaszcza wcześnie rano po długiej nocy. W Tatrach najzimniej bywa jednak w dolinach ale i w wysoko położonych kotłach górskich. Pojawiają się tu inwersje, które to zjawiska są typowe dla terenów górskich, a ich występowaniu sprzyjają m.in.: 
  • wyżowa pogoda, 
  • długa noc, 
  • ciężkie, zimne i suche powietrze, 
  • bezchmurne niebo. 
Inwersje również pojawiają się latem i to głównie w sierpniu i we wrześniu, znacznie jednak rzadziej niż  zimą. 
 
Według specjalistów klimat Tatr w ich wyższych partiach jest jednak tak ostry, że porównany został nawet do klimatu północnych zakątków Skandynawii. Zimy trwają więc niestety bardzo długo, ponad pół roku – zaś atak zimowej aury może się pojawić o każdej porze roku, i dotyczy to nawet lipca. 
Odczuwalne często na Podhalu tatrzańskie wiatry, bywają bardzo porywiste i nieraz znacznie odbiegają od średniej prędkości w danym dniu.
Gdy pada hasło halny, oczy wszystkich kierują się na Tatry. Odkryją się czy zakryją?

Halny według encyklopedycznych danych, to ciepły południowy wiatr zstępujący typu fenowego (tatrzański odpowiednik fenu).Jego pojawienie się budzi sporo emocji zwłaszcza wśród turystów. To za jego sprawą wszak potrafi wiać z bardzo silną prędkością i to przez dłuższy okres czasu. Nasz halny wyróżnia się na tle innych tego typu zjawisk atmosferycznych np.imponującymi porywami, które mogą przekraczać prędkość 100 km/h, a czasem 200 km/h. a w skrajnych przypadkach  może zostać pokonany pułap 300 km/h. 



Halny bywa jednak też bardzo groźny i co niestety najgorsze, również niszczycielski.W wyższych partiach Tatr wyrywa drzewa, krzewy, pustoszy trawy, zabiera wodę z powierzchni stawów, przesuwa kamienie, przewraca turystów wytrącając ich z równowagi .

Halny charakteryzuje się tym, że jest to wiatr pochodzenia południowego ale często pojawia się również południowo-zachodni kierunek wiatru. Co ważne, to po południowej stronie grani powinno być wyższe ciśnienie aniżeli po północnej stronie i ta różnica ciśnień właśnie napędza przepływ mas powietrza.

Jako, że jest to ciepły i suchy wiatr, więc najpierw pojawia się od podnóża Tatr po ich południowej stronie, do góry w kierunku grani, następnie przechodzi przez grań i zstępuje do dolin i kotlin podtatrzańskich położonych po północnej stronie grani.Występująca podczas halnego wilgotność powietrza jest  po południowej stronie grani i w wyższych partiach Tatr dość wysoka. Po północnej stronie grani a nade wszystko w niższych partiach gór może być już znacznie suchsze powietrze.
Podczas narastającej aktywności, halny ze swoja temperaturą powietrza  nie sprzyja inwersji, wręcz na odwrót,wzmacnia zasadę, że im jest wyżej, tym jest zimniej.
Halny wówczas może sprzyjać przez to zmniejszaniu się pokrywy śnieżnej, co skutkuje czasem zwiększaniem się  poziomu zagrożenia lawinowego.


Występujące wówczas zachmurzenie powoduje, że  chmury to najpierw gromadzą się po południowej stronie, aby następnie przejść nad grań, gdzie z kolei tworzą charakterystyczny i tzw. wał fenowy, aby w dalszej fazie przepłynąć przez grań, opanowując coraz to wyższe partie Tatr.
Charakterystyczne dla halnego opady atmosferyczne  od samego początku występują głównie po południowej stronie Tatr, aby później przenieść się również w wyższe partie Tatr

Pod koniec fazy halnego opady występują w całych Tatrach , co w przypadku Podhala może prognozować pogorszenie pogody i nadejście obfitych opadów.
Co istotne dla całego okresu występowania halnego, to wysoka średnia prędkość wiatru, często imponująca maksymalna w porywach.

Niestety, ale halny potrafi również sporo nabroić, jeśli przy słabych podmuchach tego wiatru może skończyć się na strącaniu szyszek, bądź połamanych gałęziach, to jego mocniejsze porywy przeważnie powodują dużo większe szkody.Nie bez znaczenia jest również wpływ halnego na samopoczucie i nastroje ludzi mieszkających na Podhalu. Ta cecha jest szczególnie eksponowana w rozmaitych opisach wiatru halnego.

Sezon na halny w Tatrach trwa od października do maja, tj. aż przez ponad pół roku występuje realne ryzyko zetknięcia się z tym żywiołem. Najmniejsze szanse na wystąpienie tego wiatru to okres lipca i sierpnia.



Media co rusz donoszą to o pozrywanych dachach, porwanych sieciach energetycznych, połamanych drzewach. 
Najpotężniejszy dotąd i najbardziej niszczycielski halny, jaki do tej pory został odnotowany, miał miejsce 6 maja 1968 roku .Ówczesne urządzenia pomiarowe zdołały odnotować wartości wokół 288 km/h i to był ich punkt graniczny, nie wykluczone, że obecne, bardziej czułe i nowoczesne zmierzyły by poziom ponad 300 km/h, ale to wówczas nie zostało zarejestrowane.  Okrzyknięto go zaraz halnym stulecia.

Zatem, gdy dla jednych to nadal ciekawa atrakcja turystyczna, wiążąca się czasem z utrudnieniami,bo to i kolejka linowa na Kasprowy Wierch nie kursuje, czasem może nie być prądu, lub zrywa kapelusze z głów, ale przynosząca też szereg wartościowych spostrzeżeń i doświadczeń, to dla drugich, to pasmo ciężkiej pracy,usuwania powstałych szkód, pokrywania wysokich nierzadko kosztów napraw i remontów.

Podhale, to obszar, gdzie zawsze dzieje się coś interesującego, czy to za sprawą sił natury, czy poprzez działania człowieka. Jeśli dysponujecie Państwo ciekawymi zdjęciami, filmami ilustrującymi tego typu zjawiska, zapraszamy do kontaktu z nami, nasza skrzynka mailowa jest do państwa dyspozycji. Na naszych stronach znajdziecie Państwo przydatne informacje i o ewentualnych korkach na zakopiance, ale i o atrakcyjnych lokalizacjach noclegowych i smacznym wyżywieniu na Podhalu. Opisujemy walory przyrodnicze, turystyczne, które pozwolą wybrać  najciekawsze z Państwa punktu widzenia, miejsce na udany weekend na Podhalu lub ciekawe wakacje.
Na naszych stronach znajdziecie Państwo niezbędne informacje nt.:
Skomentuj i podziel się tym artykułem z innymi na  acebooku - dziękujemy.
Opracowano z wykorzystaniem doniesień medialnych.
JG

Rozkład jazdy


Noclegi

Pensjonat WolskiPensjonat Wolski
Kluszkowce / Nocleg i Restauracja
Zapraszamy w Pieniny do Pensjonatu Wolski położonego w miejscowości Mizerna.
Hotel Nawigator***.Hotel Nawigator***.
Szczawnica / Nocleg i Restauracja
Hotel Nawigator*** to komfortowy obiekt wypoczynkowo-konferencyjny.
OSW LIMBAOSW LIMBA
Poronin / Nocleg
Serdecznie zapraszamy na noclegi, konferencje, szkolenia, spodkania integrac
Restauracje

Karczma Litworowy StawKarczma Litworowy Staw
Białka Tatrzańska / Restauracja
Oferujemy potrawy kuchni góralskiej i polskiej.
Restauracja Stek ChałupaRestauracja Stek Chałupa
Zakopane / Restauracja
Dla wielbicieli tradycyjnego grilla.
Zajazd ŚlebodaZajazd Śleboda
Ząb / Restauracja
"Zatonie, zatonie pióreczko na wodzie, ale nie zginie nuta o ślebodzie."

Warto przeczytać

E-kartki góry